 |
Nhóm đền tháp Chăm Pôshanư tọa lạc trên đồi Bà Nài, thuộc địa phận tỉnh Bình
Thuận, cách thành phố Phan Thiết 7 km về phía Đông Bắc và là một trong những đi
tích văn hoá quý giá còn sót lại của vương quốc Chăm Pa.
Nhóm tháp gồm có 3 tháp : Tháp chính A (cao khoảng 15m) hơi nhếch về phía Nam,
hai tháp phụ là B (cao khoảng 12m) hơi nhếch về phiá Bắc và C (hiện chỉ còn lại
với 1 chiều cao hơn 4m) nhếch về hướng Đông cạnh tháp A.
|
|
|
Nhóm đền tháp được kiến trúc theo phong cách Hòa Lai - một trong những phong
cách nghệ thuật cổ của Vương quốc Chămpa, mà hiện nay những ngôi tháp kiểu này
còn lại rất ít như một số phế tích ở khu thánh điạ Mỹ Sơn, còn lại nhóm Hoà Lai
(Phan Rang) nhóm Pôdam (Tuy Phong – Bình Thuận). Nhóm đền tháp Pôshanư là một
trong những cụm tháp Chàm xưa nhất và còn tương đối nguyên vẹn. Tuy chỉ là
những công trình có kích thước vừa và nhỏ, những kiến trúc của đền tháp nơi đây
đã chắt lọc được những tinh hoa của người nghệ sĩ, sự kết hợp giữa kỹ thuật
kiến trúc và nghệ thuật trang trí người Chăm pa xưa đã tạo cho các đền tháp một
vẻ uy nghiêm và kỳ bí.
|
| Vương quốc Chăm pa xưa chịu ảnh hưởng rất lớn của nền văn minh Ấn Độ. Khoảng
cuối thế kỷ VIII đầu thế kỷ IX, người Chăm đã xây dựng nhóm đền tháp này để thờ
thần Shiva - một trong những vị thần Ấn độ giáo được người Chăm sùng bái, tôn
kính.
Đến thế kỷ XV người Chăm tiếp tục xây dựng một số đền thờ dạng kiến trúc đơn
giản để thờ công chúa Pôshanư, tương truyền là con vua ParaChanh được nhân dân
yếu quý về tài đức và phép ứng xử của Bà đối với người Chăm đương thời.
1992-1995, những cuộc khai quật khảo cổ học đã phát hiện nhiều nền móng của
những ngôi đền bị sụp đổ và bị vùi lấp hàng trăm năm nay, cùng với gạch ngói và
một số hiện vật trong lòng các đền tháp có niên đại từ thế kỷ XV. Từ đây tháp
có tên gọi là Pôshanư.
Suốt bao thế kỷ bị lãng quên, bắt đầu từ năm 1990 đến năm 2000, nhóm đền tháp
Chăm Pôshanư đã được tu bổ, tôn tạo và hiện nay đã hoàn chỉnh việc tu bổ di
tích. Di tích này đã được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc
gia năm 1991.
So với những tháp Chăm khác, đến nay di tích này hàng năm vẫn có đông đảo người
Chăm từ các vùng lân cận đến làm lễ cầu mưa và những nghi lễ khác liên quan đến
phong tục tập quán của họ,. Một điều khá lý thú nữa là đối với ngư dân những
vùng lân cận trước khi đi biển cũng đến đây cầu xin cho những chuyến đi biển
được bình yên.
Hàng năm vào tháng giêng âm lịch, các lễ hội Rija Nưga, Poh Mbăng Yang được tổ
chức dưới chân tháp. Nhân dân làm lễ cầu mưa, cầu xin những điều tốt lành.
|
| Khách du lịch có thể đến tham quan nhóm đền tháp này trên đường đến thành phố
Phan Thiết: từ ngã tư Phú Hài - nơi quốc lộ 1A cắt tỉnh lộ Thủ Khoa Huân, cách
Sài Gòn 198km - rẽ hướng Ðông 7km, sẽ gặp tháp Chàm Pôshanư .
|
Nhà Lưu Giữ Bảo Vật Vương Quốc Chăm: ở xã Phan Thanh, huyện Bắc Bình,
cách thành phố Phan Thiết khoảng 60 kmvề phía Bắc, nơi trưng bày bộ sưu tập các
bảo vật của vua Po- Klong- Mơl- Nai và một số ít của các vị vua Chăm những thế
kỷ trước.
Đền Thờ PoKlong - MơlNai (Huyện Bắc Bình): PoKlong - MơlNai, một trong
những vị vua cuối cùng của người Chăm (đầu thếkỷ 17). Đền thờ nằm trên đồi cao
cạnh quốc lộ 1A, cách thành phố Phan Thiết về phía Bắc khoảng 60 km.
|
| Nhóm đền tháp Pôshanư là một di tích lịch sử văn hóa mang kiến trúc độc đáo gắn
liền với tính đặc thù của quá trình phát triển của người dân Chăm pa và thực sự
là một di sản quý báu,một tụ điểm du lịch đẹp mắt, hấp dẫn khách du lịch tới
tham quan.
|